Sefiller, Notre Dame’ın Kamburu gibi eserleri ile ölümsüzleşen Victor Hugo (1802-1885), hayatının amacı olmuş çalışmaları hakkında şöyle der:

Yarım yüzyıldır düşüncelerimi yazı, şiir, tarih, drama, romantizm, gelenek, hiciv, övgü ve şarkılarla yazıyorum… ama içimde saklı olanın binde birini dahi söylemediğimi hissediyorum…

Yazar, insanın içinde sıkışıp kalmış bir dünyadır.

Auguste Rodin (1840-1917), Hugo’nun bu sözünden aldığı ilhamla yaptığı büstte, bu anlamı ustalıkla ifade eder.

Yazmak, müzik bestelemek, heykel veya resim yapmak, dans etmek, hangi sanat dalı olursa olsun, insan neden sanat yapar ? Farklı sanatçıların, sanatlarıyla ilişkilerine dair dedikler ortak nokta, içlerinde cereyan eden ilhamın, yaratıcılığa doğru akışı ile bunu dışa aktarma şekli. Benliğe dolan bu yaratıcı gücün bir sanat biçimiyle ifade bulması ve eserin ortaya çıkışı.

Sıra dışı etkileyici koreografları ile tanınmış Maurice Bejart (1927-2007), dans sahnelerine ilham veren kaynağa atıfta bulunarak : “ Tanrı’nın dans etmeyi bildiğine inanamazdım, ”  der.

Su manzaralarından esinlenerek yaptığı resimlerle tanınmış Fransız empresyonist resmin kurucusu Claude Monet ’nin görüşünde : “

Bir an, doğanın bir karesi, hepsini içerir.

Hayatının otuz yılından fazlasını su ve nilüferleri boyamaya adamış olan Monet, Giverny’deki evinin bahçesinde, sükûnet içinde, sanatını,mükemmelleştirmek için kendi çevresini yaratır. Suların yüzündeki ışık oyunlarını yakalamak için, evini çevreleyen bahçeleri mevsimlere göre değiştirirken “ resim ve bahçecilik dışında hiçbir şey için iyi değilim ” der. Monet için yaşamın anlamı, sanatına işlemiş olan tükenmeyen ilham ve heyecanında saklıdır.

New York Gina Gibney Dance Company’nin sanat direktörü Gina Gibney, içinden geçeni samimiyetle ifade eder:

Birkaç nedenden dolayı sanat yapıyorum. Yaşamda, his ve düşüncelerimizi çok fazla parçalanmış olarak deneyimliyoruz. Benim için sanat yaratmak onları yeniden bir araya getiriyor.

Başlangıçta, iş için temel hammaddelerin geliştirilmesi derin bilgi kazandırıyor. Daha sonra yapılan, bu malzemeleri bir forma sokmak – hareketi damıtmak ve biçimlendirmek, bir bağlam oluşturmak, uyumlu ve bütün hissettiren bir şeye doğru çalışmak. Bu benim için inanılmaz derecede güçlü – gerçekten devam etmemi sağlayan bir süreç. Dans, açıklama ya da yorum gerektirmediği için güçlü bir sanattır.

 

 

 

 

 

 

 

 

Hayatımda gördüğüm en muhteşem gösterilerden biri, aile içi şiddetten kurtulan bir kadının, kaldığı barınakta benzer durumda olan diğer kişilere yaptığı dans gösterisi idi. Profesyonel bir dansçı değildi. İnanılmaz zorluklarla karşılaşmış ve büyük keder yaşamış bir kadındı. Harika bir solo yarattı ancak performansını “üzücü” olarak tanımlamak, o esnada deneyimlediklerimizi azaltmaktı.

İşte dansın gücü bu. Bir şeyi hissedebilir ve onunla çok derin bir düzeyde empati kurabilirsiniz ve buna kelimeler uydurmak zorunda değilsiniz.

Neden müzik sorusuna ise Beethoven, göremeden yazdığı notalara rağmen müziği duymanın coşkusu içinde şöyle demiş :

Müzik, manevi ve bedensel duyumların yaşamı arasındaki arabulucudur.

Duygu Bruce
12 Eylül, 2019